Phòng Chống Bão Lũ: Hướng Dẫn Trước, Trong Và Sau Thiên Tai

Phòng chống bão lũ luôn là vấn đề được nhiều gia đình quan tâm, đặc biệt vào mùa mưa bão khi thời tiết diễn biến ngày càng khó lường. Trang bị kiến thức và kỹ năng ứng phó đúng cách sẽ giúp bạn chủ động bảo vệ bản thân, người thân cũng như hạn chế tối đa những rủi ro do thiên tai gây ra.

Bão lũ gây ra những nguy cơ và thiệt hại nào?

Bão lũ là thiên tai có sức tàn phá khủng khiếp. Để có phương án phòng chống bão lũ hiệu quả, trước hết chúng ta cần nhận diện rõ những hiểm họa mà thiên tai này mang lại đối với đời sống kinh tế - xã hội.

Những rủi ro và thiệt hại thường gặp khi bão lũ xảy ra

Khi bão đổ bộ, sức gió giật mạnh có thể quật đổ cây cối, cột điện, giật sập các công trình yếu kém và thổi bay mái tôn. Đi kèm với bão là hiện tượng thời tiết triều cường, sóng biển dâng cao sạt lở nghiêm trọng các vùng ven biển, nhấn chìm tàu thuyền và đe dọa trực tiếp đến tính mạng người dân bờ biển. Nếu không có cách phòng chống bão lũ từ trước, các tàu thuyền neo đậu tại bến bãi cũng rất dễ bị sóng lớn đánh chìm.

Lượng mưa lớn tích tụ trong thời gian ngắn gây ra ngập lụt cục bộ tại các đô thị và cô lập hoàn toàn nhiều vùng nông thôn. Tại các vùng núi cao, mưa lũ kéo dài là tác nhân chính dẫn đến lũ quét và sạt lở đất, có thể san phẳng cả một ngôi làng chỉ trong vài phút. Việc hiểu biết về dự báo thời tiết và các biển báo nguy hiểm là một phần không thể thiếu trong kiến thức phòng chống bão lũ của người dân vùng cao.

Cần chuẩn bị gì trước khi bão lũ xảy ra?

Sự chuẩn bị kỹ càng chính là chìa khóa then chốt trong quy trình phòng chống bão lũ. Đừng đợi đến khi nước dâng sát nút mới bắt đầu dọn dẹp hay sơ tán, hãy chủ động hành động theo các hướng dẫn cụ thể dưới đây.

• Chằng chống mái nhà: Sử dụng các bao cát, thanh gỗ hoặc dây thép để cố định lại mái tôn, mái ngói nhằm tăng cường khả năng phòng chống bão lũ cho kết cấu mái.

• Bảo vệ hệ thống cửa: Gia cố lại hệ thống cửa sổ, cửa ra vào. Dán băng keo chéo lên các mảng kính lớn để tránh nứt vỡ do áp lực gió lớn hướng vào.

• Phát quang cây cối: Chặt tỉa những cành cây lớn, dễ gãy đổ xung quanh nhà để phòng ngừa chúng đổ đè lên mái nhà hoặc đường dây điện sinh hoạt.

• Di chuyển tài sản lên cao: Đối với các khu vực trũng thấp, hãy di chuyển đồ điện tử, giấy tờ tùy thân quan trọng lên gác lửng, tầng cao hoặc bọc kỹ trong các túi nilon chống nước. Đây là mẹo nhỏ nhưng cực kỳ hữu ích giúp các gia đình chủ động phòng chống và giảm thiểu thiệt hại do bão lũ.

Danh sách những vật dụng không thể thiếu trước bão lũ

Những việc cần làm khi bão lũ đang diễn ra 

Khi bão đã chính thức đổ bộ và lũ bắt đầu dâng cao, sự bình tĩnh và tuân thủ các nguyên tắc an toàn trong cẩm nang phòng chống bão lũ sẽ quyết định sự sống còn của bạn.

Biện pháp phòng chống bão lũ khi bão đổ bộ trực tiếp

Gió bão có thể thổi bay những mảnh vỡ kim loại tạo thành các vật cản vô cùng nguy hiểm. Hãy ở yên trong góc nhà kiên cố nhất, tránh xa cửa sổ bằng kính.

Ngay khi bão đổ bộ hoặc nước bắt đầu tràn vào nhà, hãy dập cầu dao điện tổng để tránh nguy cơ rò rỉ điện gây điện giật hoặc cháy nổ. Điều này giúp nâng cao tính an toàn tuyệt đối trong quy trình phòng chống bão lũ tại hộ gia đình.

Khi gió bão bỗng nhiên lặng hẳn, đó có thể là lúc tâm bão (mắt bão) đang đi qua. Tuyệt đối không được chủ quan đi ra ngoài vì chỉ ít phút sau, gió bão sẽ đổi chiều và thốc mạnh trở lại với sức tàn phá kinh khủng hơn.

Kỹ năng tự cứu khi đối phó với lũ lụt, lũ quét

Chỉ cần một dòng nước lũ sâu khoảng 15cm chảy xiết là đã đủ quật ngã một người trưởng thành. Không cố lội nước hoặc lái xe qua vùng nước ngập không rõ độ sâu.

Kiểm tra những khu vực quan trọng sau bão lũ như thế nào

Khi thấy nước dâng cao tại các đập tràn, cầu cạn, không được cố chấp vượt qua dù đi bộ hay bằng phương tiện giao thông. Việc tuân thủ biển báo tại các ngầm tràn thể hiện ý thức phòng chống bão lũ của mỗi công dân.

Nếu không có sẵn áo phao chuyên dụng, hãy dùng các can nhựa rỗng đóng chặt nắp hoặc thùng xốp buộc chặt để làm phao cứu sinh tạm thời. Khi nước dâng quá nhanh, hãy leo lên tầng cao nhất hoặc mái nhà. Dùng đèn pin, còi hoặc vẫy các tấm vải màu sáng để lực lượng phòng chống bão lũ.

Cách kiểm tra và khắc phục hậu quả sau bão lũ 

Sau khi bão tan và lũ rút, công tác phòng chống bão lũ chuyển sang giai đoạn khắc phục hậu quả. Đây cũng là thời điểm tiềm ẩn nhiều nguy cơ về tai nạn và dịch bệnh nếu không cẩn trọng.

Kiểm tra cấu trúc an toàn của nhà cửa trước khi vào trong

Quan sát kỹ phần móng, tường nhà xem có vết nứt lớn hay có dấu hiệu sụt lún, nghiêng lệch hay không. Chỉ vào nhà khi xác định kết cấu an toàn. Đảm bảo hệ thống dây dẫn điện đã khô ráo hoàn toàn trước khi đóng lại cầu dao

Đừng quên kiểm tra kỹ xem có mùi rò rỉ khí gas hay không. Tuyệt đối không chạm vào các dây điện bị đứt rơi trên mặt đất hoặc đang nằm trong các vũng nước đọng quanh nhà. Báo ngay cho cơ quan điện lực để xử lý.

Vệ sinh môi trường và khử trùng nguồn nước sinh hoạt

Khẩn trương dọn sạch lớp bùn đất đóng đóng mảng, quét dọn rác thải xung quanh nhà để tránh vi khuẩn sinh sôi. Lau chùi đồ đạc bằng dung dịch sát khuẩn chuyên dụng.

Xử lý nguồn nước ăn uống, làm sạch nguồn nước từ giếng hoặc bể chứa theo đúng hướng dẫn y tế. Luôn thực hiện ăn chín, uống sôi để tránh ngộ độc và nhiễm khuẩn đường ruột. Khơi thông các vũng nước tù đọng, phát quang các bụi rậm để loại bỏ nơi trú ngụ của muỗi truyền bệnh sốt xuất huyết.

Những sai lầm cần tránh khi ứng phó với bão lũ 

Nhiều thiệt hại thương tâm xảy ra không phải do sức mạnh của bão lũ mà bắt nguồn từ những hành vi chủ quan, thiếu kỹ năng phòng tránh thiên tai của người dân trong việc phòng chống bão lũ.

Chủ quan không sơ tán theo khuyến cáo của chính quyền

Nhiều gia đình tiếc nuối của cải, vật nuôi nên cố bám trụ lại những ngôi nhà tạm bợ hoặc vùng rốn lũ nguy hiểm bất chấp lệnh di tản khẩn cấp từ các cơ quan phòng chống bão lũ. Đến khi bão đổ bộ mạnh hoặc lũ dâng nửa đêm thì không còn đường lui, gây khó khăn lớn cho công tác cứu hộ.

Những sai lầm dễ mắc phải khi phòng chống bão lũ

Ra ngoài xem bão hoặc vớt củi, bắt cá trong dòng nước lũ

Đây là sai lầm cực kỳ nguy hiểm của nhiều người dân vùng nông thôn và ven sông. Việc ra ngoài khi gió đang giật mạnh để chụp ảnh, quay phim hoặc lội ra sông vớt củi, đánh bắt cá khi lũ dâng cao đã gián tiếp làm mất đi ý nghĩa của các biện pháp phòng chống bão lũ và gây ra nhiều vụ tai nạn đuối nước thương tâm hằng năm.

Kết luận

Qua những hướng dẫn trên, có thể thấy phòng chống bão lũ không chỉ là trách nhiệm của mỗi cá nhân mà còn là sự chung tay của cả gia đình và cộng đồng. Hãy lưu lại những kinh nghiệm ứng phó thời tiết cần thiết để luôn chủ động bảo vệ an toàn trong mùa mưa bão.