Kỹ Năng Cứu Hộ Trong Lũ Và Sơ Cứu Người Gặp Nạn

Kỹ năng cứu hộ trong lũ và sơ cứu khẩn cấp chính là ranh giới mong manh giữa sự sống và cái chết khi thiên tai càn quét. Thay vì hoảng loạn trước dòng nước xiết hay sự khắc nghiệt của thời tiết, việc trang bị những phản xạ chuẩn xác sẽ giúp bạn bảo vệ bản thân và kịp thời dang tay cứu trợ đồng bào. Bài viết dưới đây lược bỏ mọi lý thuyết suông để mang đến cho bạn những chỉ dẫn thực tế nhất về cách tiếp cận người đuối nước, xử lý chuột rút và hồi sức tim phổi.

Những nguyên tắc an toàn trong kỹ năng cứu hộ trong lũ

Trước khi tham gia cứu hộ trong điều kiện thời tiết mưa lũ, lực lượng và tình nguyện viên cần đánh giá nhanh khu vực ngập, dòng chảy, nguy cơ sạt lở và thông tin từ Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia. Trang bị bắt buộc gồm áo phao đạt chuẩn, mũ bảo hộ, đèn pin chống nước, dây cứu sinh, thiết bị liên lạc và túi sơ cứu.

Không tiếp cận vùng nước chảy xiết khi vận tốc vượt 1 m/giây hoặc mực nước tiếp tục dâng. Mỗi tổ cứu hộ nên duy trì tối thiểu 3 người để hỗ trợ lẫn nhau và kiểm soát rủi ro. Thuyền hoặc xuồng phải được kiểm tra động cơ, nhiên liệu và tải trọng trước khi xuất phát.

Kỹ năng cứu hộ trong lũ cần được áp dụng đúng quy trình, ưu tiên bảo đảm an toàn cho người thực hiện nhiệm vụ trước khi tiếp cận nạn nhân. Luôn giữ liên lạc với ban chỉ huy, xác định điểm tập kết và phương án rút lui nếu tình hình xấu đi. Theo khuyến cáo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, tuyệt đối không cứu hộ đơn lẻ hoặc di chuyển qua cầu, cống, khu vực có nguy cơ sạt lở cao khi cảnh báo khẩn cấp còn hiệu lực.

Hướng dẫn thực hiện cứu hộ lũ lụt đúng cách và an toàn

Cách tự cứu khi bị nước cuốn

Diễn biến thời tiết bình dương cực đoan khiến nguy cơ nước lũ dâng nhanh xuất hiện tại nhiều khu vực. Nắm đúng kỹ năng ứng phó trong những phút đầu sẽ giúp tăng cơ hội bảo vệ an toàn cho bản thân và người đi cùng.

Giữ bình tĩnh và tìm điểm bám chắc

Khi bị dòng nước cuốn, cần ngửa người, giữ đầu cao hơn mặt nước khoảng 20–30 cm để duy trì hô hấp. Ưu tiên bám vào thân cây, cột bê tông hoặc vật nổi có đường kính từ 20 cm trở lên thay vì cố bơi ngược dòng. Kỹ năng cứu hộ trong lũ nhấn mạnh việc hạn chế mất sức, chờ lực lượng hỗ trợ khi điều kiện thời tiết vẫn còn nguy hiểm.

Cách xử lý tình huống khi không may bị nước lũ cuốn

Di chuyển theo dòng nước để giảm áp lực

Nếu không thể bám cố định, hãy thả lỏng cơ thể và di chuyển chéo khoảng 30–45 độ theo hướng dòng chảy để tiếp cận bờ gần nhất. Tránh khu vực có xoáy nước, cầu tràn hoặc cống thoát vì lực hút có thể tăng mạnh trong phạm vi vài mét. Kỹ năng cứu hộ trong lũ khuyến cáo chỉ lên bờ khi xác định nền đất ổn định và mực nước không tiếp tục dâng do thời tiết xấu.

Phát tín hiệu cầu cứu

Khi đã tiếp cận vị trí an toàn, sử dụng còi, đèn pin hoặc vải sáng màu để phát tín hiệu theo chu kỳ khoảng 10 giây mỗi lần nhằm tăng khả năng được phát hiện. Nếu dùng điện thoại, chỉ thực hiện cuộc gọi ngắn dưới 30 giây để tiết kiệm pin trong trường hợp phải chờ cứu hộ lâu. Kỹ năng cứu hộ trong lũ luôn ưu tiên giữ liên lạc, xác định vị trí rõ ràng và tuân thủ hướng dẫn của lực lượng chức năng cho đến khi điều kiện thời tiết ổn định.

Cách cứu người bị nước cuốn bằng dây, phao và vật nổi

Mưa lớn kéo dài khiến nhiều điểm ngập xuất hiện dòng chảy mạnh, gây khó khăn cho việc tiếp cận người mắc kẹt. Trong điều kiện thời tiết bất lợi, việc sử dụng đúng phương tiện nổi sẽ giúp nâng cao hiệu quả hỗ trợ và giảm nguy cơ phát sinh tai nạn.

Dùng dây cứu hộ đúng kỹ thuật

Khi người gặp nạn còn tỉnh táo, hãy ném dây từ khoảng cách 5–10 m để họ chủ động bám vào. Kỹ năng cứu hộ trong lũ yêu cầu cố định một đầu dây vào cột bê tông hoặc gốc cây chắc chắn, đồng thời bố trí ít nhất 2 người giữ dây trong quá trình kéo nạn nhân vào bờ. Không đứng trên nền đất sạt lở hoặc khu vực có dòng nước xiết.

Kỹ năng cứu hộ trong lũ hỗ trợ nạn nhân bằng thiết bị nổi phù hợp

Cách sử dụng áo phao

Trong cách sử dụng phao cứu sinh hao tròn hoặc áo phao cần được thả xuôi theo hướng dòng nước, cách người gặp nạn khoảng 1–2 m để tăng khả năng tiếp cận. Kỹ năng cứu hộ trong lũ khuyến nghị sử dụng thiết bị đạt tiêu chuẩn của Hội Chữ thập đỏ Việt Nam khi có sẵn. Sau khi nạn nhân bám được phao, kéo từ từ để tránh mất thăng bằng hoặc bị nước cuốn lệch hướng.

Tận dụng vật nổi khi thiếu thiết bị chuyên dụng

Trong trường hợp khẩn cấp, có thể dùng can nhựa đậy kín, thùng xốp hoặc tấm gỗ dài khoảng 1 m làm vật nổi tạm thời. Kỹ năng cứu hộ trong lũ đòi hỏi kiểm tra độ chắc chắn trước khi đưa cho người gặp nạn sử dụng. Sau khi đưa nạn nhân đến vị trí an toàn, cần nhanh chóng liên hệ lực lượng chức năng để hỗ trợ sơ cứu và vận chuyển nếu cần.

Kỹ năng cứu hộ trong lũ sơ cứu ban đầu

Tai nạn đuối nước thường gia tăng khi thời tiết xuất hiện mưa lớn, lũ quét hoặc ngập sâu. Theo Bộ Y tế, sơ cứu người đuối nước đúng cách trong những phút đầu có thể nâng cao khả năng sống sót và giảm nguy cơ tổn thương não do thiếu oxy. Người dân cần thực hiện theo các bước sau:

• Đưa nạn nhân ra khỏi vùng nước bằng kỹ năng cứu hộ trong lũ an toàn, tránh để người cứu gặp nguy hiểm.

• Kiểm tra phản ứng, nhịp thở và mạch trong khoảng 10 giây. Nếu nạn nhân không thở bình thường, tiến hành hồi sức tim phổi ngay.

• Ép tim ngoài lồng ngực với tần số 100–120 lần/phút, độ sâu khoảng 5–6 cm đối với người lớn; kết hợp thổi ngạt nếu được đào tạo.

• Giữ đường thở thông thoáng, chỉ lấy dị vật nhìn thấy rõ trong miệng.

• Lau khô cơ thể, giữ ấm và theo dõi liên tục cho đến khi nhân viên y tế tiếp nhận.

• Tổ chức Y tế Thế giới khuyến cáo mọi nạn nhân đuối nước cần được kiểm tra tại cơ sở y tế, kể cả khi đã tỉnh và tự thở.

Kiến thức sơ cứu cần thiết khi tham gia hỗ trợ cứu hộ mùa lũ

Những điều không nên làm khi cứu hộ người cứu gặp nguy hiểm

Theo Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự và Cục Quản lý đê điều, nhiều tai nạn xảy ra khi người dân tự ý cứu hộ trong thời tiết mưa lũ mà thiếu kiến thức. Sai lầm phổ biến là bơi qua dòng nước chảy xiết, bởi mực nước chỉ khoảng 15 cm đã có thể làm người lớn mất thăng bằng, còn 30–60 cm đủ sức cuốn trôi ô tô cỡ nhỏ.

Sử dụng áo phao kém chất lượng hoặc không cài đúng khóa cũng làm tăng nguy cơ đuối nước. Người cứu tuyệt đối không tiếp cận khu vực có cột điện, dây điện đứt hoặc nền đất sạt lở. Khi nước dâng nhanh, cần ưu tiên gọi lực lượng chức năng thay vì tự mình tiếp cận nạn nhân nếu không có phương tiện phù hợp. Thực hiện đúng kỹ năng cứu hộ trong lũ giúp giảm rủi ro cho cả người cứu và người được cứu, đồng thời nâng cao hiệu quả ứng phó trong các tình huống khẩn cấp do thời tiết cực đoan gây ra.

Những sai lầm cần tránh trong kỹ năng cứu hộ trong lũ

Kết luận

Kỹ năng cứu hộ trong lũ nếu được thấu hiểu và áp dụng đúng cách sẽ giúp chúng ta giảm thiểu tối đa những mất mát đau lòng trước sự phẫn nộ của thời tiết. Đừng chần chừ, hãy lưu lại cẩm nang này và chia sẻ rộng rãi để cùng cộng đồng xây dựng một lá chắn an toàn qua mùa giông bão. Đăng ký nhận bản tin của chúng tôi ngay hôm nay để không bỏ lỡ các bài viết sinh tồn chuyên sâu tiếp theo.